نوسان نفت، چقدر به درگیریها وابسته است؟
بازار جهانی نفت بار دیگر درگیر موجی از نوسانات شدید شده است؛ نوساناتی که این بار نه تنها ریشه در عوامل اقتصادی، بلکه در تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه دارد. افزایش درگیریهای نظامی میان آمریکا و ایران، تهدید مسیرهای استراتژیک انتقال نفت، کاهش ذخایر نفت خام آمریکا و نگرانی از اختلال در عرضه جهانی، مهمترین عواملی هستند که طی روزهای اخیر قیمت نفت را به بالاترین سطوح چند ماه گذشته رساندهاند.
هرچند بخشی از رشد قیمتها در معاملات روز پنجشنبه با برداشت سود معاملهگران تعدیل شد، اما فضای کلی بازار همچنان تحت تأثیر نگرانیهای امنیتی و محدودیت عرضه قرار دارد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه تنشهای ژئوپلیتیکی، بازار نفت ممکن است وارد مرحلهای از افزایش قیمتهای پایدار شود.
عقبنشینی محدود قیمت نفت پس از جهش سنگین
قیمت نفت در معاملات آسیایی روز پنجشنبه اندکی کاهش یافت، اما این افت بیشتر ناشی از شناسایی سود پس از رشد قابل توجه روز گذشته بود.
بهای نفت برنت برای تحویل در ماه سپتامبر با افت حدود ۰.۹ درصدی به ۸۹.۹۲ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با کاهش ۰.۶ درصدی در محدوده ۸۳.۹۴ دلار معامله شد.
این در حالی است که در معاملات چهارشنبه، نفت برنت نزدیک به ۸ درصد رشد کرد و نفت WTI نیز با افزایش ۶.۶ درصدی بسته شد؛ رشدی که یکی از بزرگترین جهشهای روزانه بازار طی ماههای اخیر محسوب میشود.
……………………………………………………………….
بیشتر بخوانید : تاثیر نفت بر معادلات طلا
……………………………………………………………….
حملات موشکی و آغاز موج جدید نگرانیها
مهمترین عامل رشد قیمت نفت، افزایش تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا بود.
بر اساس گزارشها، ایران موشکهای بالستیک به سمت نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه شلیک کرد. هرچند این موشکها رهگیری شدند، اما این اقدام فضای بازارهای جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار داد و نگرانیها درباره احتمال اختلال در عرضه نفت را افزایش داد.
در واکنش به این حمله، نیروهای آمریکا و عربستان سعودی حملاتی را علیه گروههای همسو با ایران در عراق انجام دادند؛ گروههایی که واشنگتن آنها را مسئول حملات علیه نیروهای آمریکایی و زیرساختهای انرژی عربستان میداند.
این تحولات باعث شد سرمایهگذاران احتمال گسترش درگیریها در منطقه را بیش از گذشته جدی بگیرند.
هشدار ترامپ در پاسخ به حملات
در ادامه تشدید تنشها، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که ایران پس از حمله موشکی به نیروهای آمریکایی در اردن، با پاسخ سختی مواجه خواهد شد.
این اظهارات نگرانیها درباره احتمال وقوع حملات نظامی گستردهتر را افزایش داد و امیدها به ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران را تا حد زیادی کمرنگ کرد.
بازار نفت نیز به این مواضع واکنش نشان داد، زیرا هرگونه افزایش درگیری میان دو کشور میتواند عرضه نفت از منطقه خاورمیانه را با اختلال روبهرو کند.
گسترش بحران به دریای سرخ و مدیترانه
دامنه تنشها تنها به خلیج فارس محدود نمانده است.
مقامهای مصری از حملات پهپادی به دو کشتی حامل گاز طبیعی در سواحل این کشور خبر دادند؛ رخدادی که نشان میدهد بحران امنیتی در حال گسترش به سایر مسیرهای مهم انرژی است.
همزمان، نیروهای حوثی مورد حمایت ایران در یمن نیز حملات خود به کشتیهای تجاری و تأسیسات انرژی مرتبط با عربستان سعودی را در دریای سرخ و تنگه بابالمندب تشدید کردهاند.
این گروه اعلام کرده در چارچوب آنچه «محاصره دریایی» مینامد، به دنبال اعمال محدودیت بیشتر بر تردد کشتیها است.
احتمال افزایش هزینه حملونقل جهانی
یکی از مهمترین نگرانیهای فعالان بازار، احتمال افزایش هزینه حملونقل دریایی است.
گزارشها حاکی از آن است که حوثیها در حال بررسی دریافت هزینه عبور از کشتیهایی هستند که قصد دارند با امنیت از مسیر بابالمندب عبور کنند.
چنین اقدامی میتواند هزینه حمل کالا، حق بیمه کشتیها و هزینه انتقال نفت را به شکل محسوسی افزایش دهد و در نهایت فشار بیشتری بر قیمت جهانی انرژی وارد کند.
بابالمندب؛ یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان
تنگه بابالمندب یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان محسوب میشود که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند.
روزانه میلیونها بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از این گذرگاه استراتژیک عبور میکنند و هرگونه اختلال در امنیت آن میتواند زنجیره تأمین انرژی جهان را با مشکل مواجه سازد.
در همین حال، تردد نفتکشها از تنگه هرمز نیز همچنان پایینتر از سطح عادی گزارش شده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره محدود شدن عرضه نفت را بیش از پیش افزایش داده است.
کاهش چشمگیر ذخایر نفت آمریکا از قیمتها حمایت کرد
علاوه بر تنشهای ژئوپلیتیکی، دادههای بنیادین بازار نیز از رشد قیمت نفت حمایت میکنند.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) اعلام کرد ذخایر نفت خام این کشور طی هفته گذشته ۷.۲ میلیون بشکه کاهش یافته و به پایینترین سطح خود از سال ۲۰۱۸ رسیده است.
این کاهش بسیار بیشتر از پیشبینی تحلیلگران بود و نشان میدهد تقاضا برای نفت در بزرگترین مصرفکننده جهان همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
انتشار این آمار، انتظارات درباره محدودتر شدن عرضه کوتاهمدت نفت را تقویت کرد و مانع از افت بیشتر قیمتها شد.
چشمانداز بازار نفت
بازار نفت اکنون بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. از یک سو، احتمال تشدید درگیریها در خاورمیانه، امنیت مسیرهای انتقال نفت را تهدید میکند و از سوی دیگر کاهش ذخایر نفت آمریکا از محدود بودن عرضه حکایت دارد.
در چنین شرایطی، هرگونه خبر جدید درباره تحولات نظامی، وضعیت تنگه هرمز، دریای سرخ یا تصمیمات سیاسی واشنگتن و تهران میتواند به سرعت مسیر قیمت نفت را تغییر دهد.
در مقابل، اگر تنشها کاهش یابد یا مسیر مذاکرات دیپلماتیک دوباره باز شود، بخشی از ریسک موجود در بازار تخلیه خواهد شد و احتمال اصلاح قیمتها افزایش مییابد.
نتیجهگیری
بازار جهانی نفت در شرایطی قرار دارد که عوامل سیاسی و بنیادین همزمان از قیمتها حمایت میکنند. تشدید تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران، تهدید مسیرهای استراتژیک انتقال انرژی، افزایش ریسک حملونقل دریایی و کاهش قابل توجه ذخایر نفت خام آمریکا، چشمانداز عرضه را با ابهام روبهرو کرده است.
هرچند قیمت نفت پس از جهش شدید روز گذشته اندکی اصلاح شد، اما این کاهش بیشتر ناشی از برداشت سود معاملهگران بود و نشانهای از تغییر روند بازار محسوب نمیشود. در صورت تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی یا بروز اختلال بیشتر در مسیرهای انتقال نفت، احتمال ادامه روند صعودی قیمتها همچنان بالا خواهد بود و بازار انرژی در روزهای آینده نیز به شدت به اخبار سیاسی و دادههای عرضه و تقاضا واکنش نشان خواهد داد. نوسان نفت، چقدر به درگیریها وابسته است؟ …
مقالات مرتبط :
نفت ۹۰ دلاری از رویا تا واقعیت
