علل عقب نشینی دلار از ۱۹۵ هزار تومان
بازارهای داخلی روز گذشته معاملات خود را با برتری کامل فروشندگان آغاز کردند؛ فضایی که از همان ساعات ابتدایی، بازار ارز، طلا و سکه را تحت فشار قرار داد و موجب شد اکثر دارایی‌ها در مدار نزولی قرار بگیرند. در این میان، بازار ارز بیشترین توجه فعالان را به خود اختصاص داد؛ جایی که دلار پس از ثبت سقف تاریخی ۱۹۵ هزار تومان، وارد نخستین اصلاح جدی خود شد و تا محدوده ۱۸۷ هزار تومان عقب‌نشینی کرد.
هرچند دامنه این افت قابل توجه بود، اما در بستر روند صعودی هفته‌های اخیر، این حرکت بیش از آنکه نشانه تغییر روند باشد، به یک اصلاح طبیعی پس از رشدهای پرشتاب شباهت دارد. تجربه بازار ارز نیز نشان داده است که پس از ثبت رکوردهای تاریخی، ورود بازار به فاز استراحت و اصلاح قیمت، رفتاری کاملاً طبیعی محسوب می‌شود؛ به‌ویژه زمانی که هیجان خرید به اوج خود رسیده باشد.
آنچه روز گذشته بیش از هر چیز جلب توجه می‌کرد، سرعت تغییر جهت بازار بود. دلاری که تنها چند ساعت قبل در حال ثبت رکوردهای جدید بود، ناگهان وارد یک موج فروش شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد اصلاح اخیر صرفاً حاصل رفتار طبیعی نمودار نبوده و مجموعه‌ای از عوامل هم‌زمان، بازار را به سمت عقب‌نشینی هدایت کرده‌اند.
………………………………………………………………..
بیشتر بخوانید : سناریوهای پیش روی دلار در بازار آزاد
………………………………………………………………..
بازارساز؛ محتمل‌ترین سناریوی آغاز اصلاح
مهم‌ترین سناریویی که برای اصلاح قیمت دلار در معاملات روز گذشته مطرح می‌شود، احتمال مداخله بازارساز در محدوده سقف تاریخی ۱۹۵ هزار تومان است. رفتار قیمت نشان می‌دهد دلار پس از رسیدن به این سطح، بدون آنکه متغیر بنیادی جدید یا خبر اثرگذار و تعیین‌کننده‌ای منتشر شده باشد، به‌صورت ناگهانی وارد فاز نزولی شد و بخش مهمی از رشد خود را از دست داد. همین مسئله این احتمال را تقویت می‌کند که بازارساز با هدف کنترل انتظارات تورمی و جلوگیری از تثبیت نرخ‌ها در سطوح بالاتر، از ابزارهای خود برای افزایش عرضه و مدیریت جریان معاملات استفاده کرده باشد.
نکته قابل توجه این است که در لحظه آغاز افت قیمت، نه تغییر محسوسی در متغیرهای اقتصادی رخ داده بود و نه خبر بنیادی قدرتمندی منتشر شده بود که بتواند به‌تنهایی چنین اصلاحی را توجیه کند. از همین رو، بسیاری از فعالان بازار، آغاز ریزش از محدوده ۱۹۵ هزار تومان را بیش از هر چیز به مداخله بازارساز نسبت می‌دهند؛ اقدامی که دست‌کم در کوتاه‌مدت توانست روند صعودی را متوقف کرده و فضای بازار را به سمت افزایش عرضه سوق دهد.
البته در کنار این سناریوی اصلی، دو عامل دیگر نیز با احتمال کمتر می‌توانند در تشدید فشار فروش نقش داشته باشند.
دو عامل مکمل؛ اخبار سیاسی و شناسایی سود
نخستین عامل، انتشار اخبار مربوط به شکل‌گیری یک ابتکار جدید برای میانجی‌گری و پیشنهاد آتش‌بس ۱۰ روزه بود. هرچند این اخبار هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌اند، اما انتشار آن‌ها برای تغییر فضای روانی بازار کافی بود. افزایش امیدواری نسبت به کاهش تنش‌های سیاسی، بخشی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کرد و موجب شد روند اصلاحی با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
این اتفاق بار دیگر نشان داد که بازار ارز همچنان رفتاری کاملاً خبرمحور دارد. در شرایط فعلی، هر خبر معتبر و اثرگذار، چه در جهت کاهش تنش‌ها و چه در جهت افزایش آن، می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت قیمت‌ها را تغییر دهد. به همین دلیل، تا زمانی که فضای سیاسی به ثبات نرسد، باید انتظار نوسانات سنگین و واکنش‌های سریع معامله‌گران به اخبار را داشت.
عامل دوم نیز به رفتار معامله‌گران بازمی‌گردد. بخش قابل توجهی از فعالان بازار، دلار را در محدوده ۱۸۰ هزار تومان خریداری کرده بودند و پس از آنکه قیمت به کانال ۱۹۰ تا ۱۹۵ هزار تومان رسید، فرصت مناسبی برای شناسایی سود و خروج از معاملات پیدا کردند. طبیعی بود که افزایش عرضه از سوی این گروه، فشار فروش را تشدید کرده و روند اصلاحی بازار را عمیق‌تر کند.
در مجموع، به نظر می‌رسد اصلاح روز گذشته حاصل برآیند سه عامل بوده است؛ احتمال مداخله بازارساز به‌عنوان سناریوی غالب و اخبار سیاسی و شناسایی سود معامله‌گران به‌عنوان عوامل مکمل که در کنار یکدیگر، زمینه عقب‌نشینی دلار از سقف تاریخی را فراهم کردند.
………………………………………………………………..
بیشتر بخوانید : دلار، سکه را از ۱۸۰ میلیون عبور داد
………………………………………………………………..
پیام دلار نیما؛ چرا کاهش عمیق دلار دشوار است؟
با وجود اصلاح اخیر، متغیرهای بنیادی اقتصاد همچنان از کاهش عمیق و پایدار نرخ ارز حمایت نمی‌کنند. یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این موضوع، رسیدن نرخ دلار نیما به محدوده ۱۵۰ هزار تومان است. سطحی که پیام روشنی برای فعالان اقتصادی دارد و نشان می‌دهد ساختار تورمی اقتصاد نسبت به گذشته وارد مرحله جدیدی شده است.
تورم بالا، رشد نقدینگی، محدودیت‌های ارزی، فشارهای اقتصادی و هزینه‌های ناشی از جنگ، همگی موجب شده‌اند سطح تعادلی نرخ ارز نسبت به گذشته افزایش پیدا کند. بنابراین حتی اگر بازار در کوتاه‌مدت وارد اصلاح شود، متغیرهای بنیادی همچنان اجازه شکل‌گیری یک روند نزولی عمیق و پایدار را نمی‌دهند.
تنها سناریویی که می‌تواند فشار فروش قابل توجهی بر بازار وارد کند، انتشار اخبار قطعی درباره توافق سیاسی یا کاهش واقعی تنش‌هاست. البته تجربه ماه‌های گذشته نشان داده است که واکنش بازار به چنین اخباری عمدتاً هیجانی است و در صورتی که این اخبار به تغییر واقعی در شرایط اقتصادی منجر نشوند، پس از مدتی اثر آن‌ها تخلیه شده و بازار دوباره به روند غالب خود بازمی‌گردد.
به همین دلیل، اصلاح‌های ناشی از اخبار مثبت را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه آغاز یک روند نزولی بلندمدت دانست؛ مگر آنکه این اخبار با تغییرات اساسی در متغیرهای اقتصادی همراه شوند.
مقالات مرتبط :
